پاکستان؛ شریان تجاری تازه برای ایران

به گزارش ایسنا، به نوشته المانیتور، این مسیرها که از تربت، پنجگور، خضدار، کویته و دالبندین در ایالت بلوچستان عبور می‌کنند، یک شبکه ترانزیتی جدید برای انتقال کالا به ایران ایجاد کرده‌اند و در شرایطی که اختلال دریایی ادامه دارد، بخشی از دسترسی تجاری ایران را احیا می‌کنند. این کریدورها می‌توانند برای ایران – که بر واردات غلات، کالاهای مصرفی و سوخت پالایش‌شده حساب می‌کند – نقش یک «سوپاپ فشار» حیاتی را ایفا کنند.

از آنجا که این چارچوب اجازه عبور کالاهای کشورهای ثالث به ایران از طریق پاکستان را نیز می‌دهد – به‌استثنای کالاهای هندی که طبق ممنوعیت ترانزیتی اسلام‌آباد مجاز نیستند – این اقدام می‌تواند به‌تدریج جریان تجارت منطقه‌ای را دگرگون کند.

برخی رسانه‌های گزارش داده‌اند که ایران در حال بررسی انتقال بخشی از تجارت دریایی خود از بندر «جبل‌علی» امارات به بنادر پاکستان است؛ اقدامی که می‌تواند جابه‌جایی کالا را تسریع کرده و هزینه‌ها را کاهش دهد.

کوتاه‌ترین مسیر جدید، یعنی کریدور گوادر – گبد به طول حدود ۸۸ کیلومتر، زمان رسیدن به مرز ایران را به تنها ۲ تا ۳ ساعت کاهش می‌دهد؛ درحالی‌که انتقال کالا از کراچی معمولا ۱۶ تا ۱۸ ساعت زمان می‌برد. این مسیر همچنین می‌تواند هزینه‌ها را حدود ۵۰ درصد کاهش دهد.

«زیشان شاه» تحلیلگر مالی در «سازمان تنظیم مقررات صنعت مالی» در واشنگتن با اشاره به نقش پیشین دبی در جابه‌جایی محصولات نفتی و ترانزیتی ایران عنوان کرد که اکنون، پاکستان این توانایی، زیرساخت و مهم‌تر از همه اعتماد ایران را دارد که جایگزین نقش امارات شود.

به گفته شاه، هدف پاکستان برای تبدیل بنادر آب‌عمیق خود به قطب تجارت منطقه‌ای، سال‌ها به دلایل داخلی و خارجی متوقف مانده بود اما جنگ‌طلبی آمریکا و اسرائیل نشان داده است که ظرفیت بندری پاکستان – که پیش‌تر کمتر مورد استفاده قرار می‌گرفت – می‌تواند این خلا را پر کند.

برخی رسانه‌ها نیز گزارش داده‌اند که این کریدورها در آینده ممکن است به پروژه‌های بزرگ‌تر منطقه‌ای متصل شوند؛ از جمله راه‌آهن زاهدان ـ چابهار و حتی «کریدور بین‌المللی شمال ـ جنوب»، مسیر تجاری حدود ۷۲۴۲ کیلومتری که هند، ایران، قفقاز، آسیای مرکزی و روسیه را از طریق شبکه‌ای از بنادر، خطوط ریلی و جاده‌ها به هم متصل می‌کند.

با این حال، دوام و موفقیت این اتصال منطقه‌ای تا حد زیادی به جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران و همچنین روند مذاکرات صلح بستگی دارد که پاکستان میانجی آن است.