مرکز ریاست جمهوری اوباما/ شاهکار معماری یا میراث ۸۵۰ میلیون دلاری

مرکز ریاست جمهوری اوباما مجموعه‌ای فرهنگی، آموزشی و موزه‌ای است که به میراث سیاسی و اجتماعی باراک و میشل اوباما اختصاص دارد. این مرکز در پارک جکسون در جنوب شهر شیکاگو ساخته شده و برخلاف بسیاری از کتابخانه‌های ریاست جمهوری آمریکا، تنها یک آرشیو تاریخی نیست؛ بلکه به عنوان فضایی برای آموزش مدنی، فعالیت‌های اجتماعی و گردهمایی عمومی طراحی شده است. 

شاخص‌ترین بخش مجموعه، برجی سنگی با ارتفاع حدود ۶۹ متر است که طراحی آن را دفتر معماری Tod Williams Billie Tsien Architects بر عهده داشته است. فرم نامتعارف و تقریبا بدون پنجره برج باعث شده واکنش‌های متفاوتی در میان منتقدان معماری برانگیزد؛ برخی آن را نمادی جسورانه و آینده نگر می‌دانند و برخی دیگر آن را بیش از حد سنگین و متفاوت با بافت تاریخی پارک تلقی می‌کنند. 

این مرکز فقط یک موزه نیست و شامل بخش‌های متعددی است: 

موزه ریاست جمهوری اوباما

شعبه‌ای از کتابخانه عمومی شیکاگو

سالن اجتماعات و فضاهای آموزشی

زمین بسکتبال سرپوشیده

باغ‌های عمومی و فضاهای سبز

مسیرهای پیاده روی و فضاهای تجمع شهری

ویژگی‌های جالب

مساحت مجموعه حدود ۱۹.۳ هکتار است. 

طراحی برج از مفهوم چهار دست در حال اتحاد الهام گرفته شده است. 

روی نمای برج بخشی از سخنرانی باراک اوباما در سال ۲۰۱۵ درباره راهپیمایی سلما حک شده است. 

این مرکز با بودجه‌ای حدود ۸۵۰ میلیون دلار ساخته شده و از پرهزینه‌ترین مراکز ریاست جمهوری آمریکا محسوب می‌شود. 

پروژه ساخت این مجموعه سال ۲۰۲۱ آغاز شد و ۱۸ ژوئن ۲۰۲۶ به طور رسمی افتتاح می‌شود. 

از زمان معرفی پروژه، برخی گروه‌ها نسبت به ساخت آن در فضای سبز پارک جکسون، احتمال افزایش قیمت مسکن و تغییر بافت اجتماعی محله‌های اطراف ابراز نگرانی کردند. در مقابل، حامیان پروژه معتقدند که این مرکز می‌تواند به توسعه اقتصادی و فرهنگی جنوب شیکاگو کمک کند. 

در نهایت، این بنا یکی از متفاوت‌ترین پروژه‌های معماری عمومی آمریکا در دهه اخیر به شمار می‌رود؛ سازه‌ای که هم یک یادمان سیاسی است و هم تلاشی برای تبدیل میراث اوباما به یک مرکز فعال اجتماعی و آموزشی. 

سبک معماری

از نظر خوانش سبک شناسی، مرکز ریاست جمهوری اوباما را می‌توان در چارچوب معماری معاصر آیینی و نهادینه شده با گرایش به مینیمالیسم حجمی و نمادپردازی مفهومی تحلیل کرد. این پروژه به جای تکیه بر زبان فرمال سخت و خشن معماری بروتالیستی، از یک ترکیب کنترل شده از سنگ طبیعی، حجم‌های انتزاعی و سازماندهی افقی و عمودی در مقیاس پارک بهره می‌برد تا یک کمپوس شهری یکپارچه ایجاد کند. 

برج اصلی با فرم هرمی و هندسه ساده شده، به عنوان یک عنصر مجسمه‌وار در منظر شهری عمل می‌کند و بیش از آن که کارکرد صرفا عملکردی داشته باشد، حامل روایت سیاسی و اجتماعی است. در عین حال، پیوند قوی بنا با لندسکیپ اطراف و ادغام برنامه‌های عمومی مانند فضاهای آموزشی و فرهنگی، آن را به نمونه‌ای از معماری اجتماعی محور معاصر نزدیک می‌کند که در آن مرز میان بنا، فضای عمومی و یادمان به صورت عمدی محو شده است. 

تصاویری از مرکز ریاست جمهوری اوباما: