تهران، شهر ایستادگی؛ از زخم جنگ تا افق مشارکت مردمی 

در این ایام سرنوشت‌ساز، زبان قاصر از شکوه ملتی است که با تکیه بر آیه بصیرت: «قَدْ جَاءَکُمْ بَصَائِرُ مِنْ رَبِّکُمْ فَمَنْ أَبْصَرَ فَلِنَفْسِهِ»، در غبار فتنه‌های سنگین راه را گم نکرد. امروز، معنای ایستادگی و همبستگی را نه در شعار، بلکه در کوچه‌ها و محله‌های تهران دیده‌ایم؛ جایی که مردم، با مسئولیت‌پذیری و همراهی، از دل بحران عبور کردند و نشان دادند که این شهر بر پایه اراده شهروندانش استوار است. 
در سپیده‌دمِ این نبرد، کلامِ قائدِ شهید و رهبرِ مقتدایمان در گوش جان طنین‌انداز است که بارها نهیب زدند: «خرمشهرها در پیش است.» این کلام، مشعلی است برای امروزِ ما؛ یعنی حتی اگر در پسِ این روزهای سخت، صلح و آرامشی کوتاه‌مدت رخ نماید، نباید از پا نشست. خرمشهرهای پیش‌رو، گاه در ساحتِ اندیشه، گاه در دیپلماسی و گاه در حفظِ هویت ملی است. ولایت فقیه، دژ مستحکمی است که بقیة‌الله الأعظم (عج) آن را غرس کرده است. در این برهه حساس، تجدید بیعت با ولیّ امر، حضرت آیت‌الله سید مجتبی خامنه‌ای، وظیفه هر مؤمنی است که باید به صورت واضح اظهار شود. 
آنچه در این ایام رقم خورد، تنها یک واکنش مقطعی نبود؛ بلکه جلوه‌ای از بلوغ اجتماعی و همبستگی ملی بود. صداهای مردم از کوچه‌ها و محله‌های تهران به گوش جهان رسید و نشان داد که سرمایه اصلی این شهر، نه صرفاً زیرساخت‌ها، بلکه مردم آگاه، مسئول و همراه آن هستند. 
تجربه این روزها بیش از پیش روشن ساخت که اداره تهران بدون مشارکت مردم ممکن نیست. در دوره ششم شورای شهر، با همراهی اعضای شورا، گام‌های مهمی برای تقویت این مشارکت برداشته شد. از جمله، تشکیل امنای محلات به‌صورت قانونی و تلاش برای احیای ساختارهای مردمی که می‌توانند بازوی توانمند مدیریت شهری خصوصا در روزهای سخت باشند. 
در شورای ششم، تلاش شد با تقویت تشکل‌های مردمی، استفاده از ظرفیت شورایاری‌ها و سراهای محلات، و ایجاد بستر تعامل با سازمان‌های مردم‌نهاد، مسیر مشارکت اجتماعی هموارتر شود. درخواست‌هایی همچون در اختیار قرار دادن ظرفیت‌های شهری به تشکل‌ها، ایجاد امکان نظردهی در طرح‌ها و لوایح، و تقویت نقش دیده‌بانی اجتماعی، بخشی از اقداماتی بود که به مرحله اجرا رسید. در همین راستا، تصویب و اجرای «نظام‌نامه محلات شهر تهران» به عنوان یکی از اولویت‌های جدی مطرح شد که می‌تواند زمینه اداره بهتر، شفاف‌تر و کم‌هزینه‌تر شهر را فراهم کند و نقش مردم را از حاشیه به متن تصمیم‌گیری بازگرداند. 
این اقدامات، تشکل‌های مردمی را در موقعیتی قرار داد که بتوانند نقشی مؤثرتر در حل مسائل شهری ایفا کنند. امروز نیز مدیریت شهری نیازمند همین همراهی است؛ چرا که بسیاری از مسائل پیچیده شهر، بدون حضور فعال و مسئولانه مردم، راه‌حل پایداری نخواهد داشت. 
با همکاری نهادهایی همچون مساجد، پایگاه‌های مردمی، گروه‌های داوطلب و شناسایی ظرفیت‌های انسانی در محلات، می‌توان بستری فراهم کرد تا «حلقه‌های میانی» نقش‌آفرینی جدی‌تری در توسعه شهری داشته باشند. این مسیر، نیازمند حمایت، اعتماد و استمرار است. ما باور داریم که با تکیه بر مردم، می‌توان نه‌تنها از بحران‌ها عبور کرد، بلکه شهری ساخت که شایسته شأن شهروندانش باشد. 
آنچه پیش روی ماست، تنها بازسازی کالبدی شهر نیست؛ بلکه بازسازی و تقویت سرمایه اجتماعی تهران است. توسعه فرهنگ داوطلبی، شبکه‌سازی میان کنشگران محلی، و هم‌افزایی میان نهادهای مردمی و رسمی، می‌تواند آینده‌ای متفاوت برای محلات رقم بزند. 
تجربه این روزها یک پیام روشن دارد: اداره تهران بدون مشارکت مردم ممکن نیست. آنچه در محلات شکل گرفت از همیاری‌های خودجوش تا نقش‌آفرینی معتمدین و تشکل‌های مردمی نشان داد که سرمایه اجتماعی، مهم‌ترین پشتوانه مدیریت شهری است. 
تهرانِ آینده، تنها با بازسازی کالبدی ساخته نمی‌شود؛ بلکه نیازمند تقویت اعتماد، همبستگی و حضور فعال شهروندان است. ما به پشتوانه همین سرمایه اجتماعی، مسیر ساختن شهری تاب‌آورتر، همدل‌تر و شایسته مردم تهران را ادامه خواهیم داد. 
به عنوان خادم مردم در شورای اسلامی شهر تهران، با اطمینان اعلام می‌کنم: تهران فرو نمی‌ریزد. عملیات مرمت و بازسازی آسیب‌های اخیر با برنامه‌ریزی دقیق آغاز شده و با جدیت ادامه خواهد یافت. در عین حال، معتقدیم بخشی از این نقاط باید به عنوان نمادهای «مقاومت شهری» حفظ شوند تا روایت‌گر ایستادگی مردمی باشند که ققنوس‌وار از دل سختی‌ها برخاستند.

*عضو شورای اسلامی شهر تهران

۴۷۴۷