به عنوان یک زمین شناس که اندکی از دوره های زمین شناختی میداند، باید بگویم که عصر حجر (Stone Age) طولانیترین دوره تاریخ نوین زمین شناختی-باستان شناختی از ابتدای کواترنز – حدود ۲.۵ میلیون سال پیش- تا تقریبا ۳۰۰۰ سال قبل از میلاد را دربرمیگیرد. در این دوره طولانی و به ویژه بخش پایانی آن در حدود یکصد هزار سال پایانی، انسانها از ابزار سنگی استفاده میکردند.
آخرین بخش آن را به عنوان پارینهسنگی تا ۱۰ هزار سال قبل – دوران شکار با ابزارهای سنگی ساده مثل تبر و غارنشینی با نقاشیهای داخل غار ، سپس بعد از آخرین یخبندان دوره میانسنگی از ۱۰ هزار تا حدود ۷ هزار سال قبل، زمان انتقال به آبوهوای گرمتر بعد یخبندان با ابزارهای ریزتر، ماهیگیری، اهلی کردن سگ و درپایان، دوره نوسنگی از حدود ۷ هزار تا ۵ هزار سال قبل، که در آن انقلاب کشاورزی با کشت گیاهان، و اهلی کردن حیوانات، سفالگری، ایجاد روستاها، ابزارهای صیقلی است، تقسیم می شود. پس از دوره نوسنگی عصر فلزات – مس -آغاز می شود. انسانها در عصر حجر کوچنشین بوده و بیشتر شکارچی- بدون شهر ثابت -بودهاند.
در غارها و کلبههای چوبی و پوستی زندگی می کرده اند. فرهنگ انسانها در عصر حجر به زندگی در قبیلههای ۲۰-۱۰۰ نفره، بر پایه خویشاوندی مربوط بوده و رهبران بر اساس سن و مهارت شکار و مردمان بدون طبقات و با باور های شمنیم و انیمسیم – اینکه همه چیز روح دارد و مقدس بودن طبیعت -و در نهایت داستانگویی شفاهی مربوط است.
ولی تمدن ایرانی که ترامپ و ناتانیاهو از آن بیخبرند (!) – و شاید باخبر ولی بیزارند- از چه زمانی در تاریخ بشر شناخته شده است؟ تمدن ایرانی یکی از کهنترین و اثرگذارترین تمدنهای جهان است که ریشههای آن طی چند هزار سال در حوزههای فرهنگ، علم، هنر، سیاست، معماری ، مدنیت، حکمرانی و معنویت نقش مهمی در شکلگیری تاریخ جهان داشته است. ایلامی ها از ۳۰۰۰ تا ۶۴۰ پیش از میلاد از نخستین حکومتهای سازمانیافته در جهان و فلات ایران بودهاند.
سپس مادها از ۷۰۰ تا ۵۵۰ پیش از میلاد با شکلگیری نخستین دولت ایرانی و در نهایت امپراطوری هخامنشیان از۵۵۰ تا ۳۳۰ پیش از میلاد نخستین امپراطوری بزرگ چندملیتی جهان را شکل دادهاند. ایرانیان در دوره اسلامی از ۶۵۱ میلادی تاکنون نیز با تلفیق فرهنگ ایرانی با معارف اسلامی نقشی بنیادی در فرهنگ و تمدن اسلامی داشته اند. تمامی یا بیشتر بزرگان مکاتب فقهی اسلامی اعم از شیعه و سنی و بزرگترین محدثان در تاریخ اسلام یا ایرانی و یا ایرانی تبار بوده اند. ایرانیان نه تنها با زبان فارسی از منابع مهم فرهنگ و تمدن بشری هستند بلکه دستور زبان عربی را نیز ایرانیان تدوین کردند به صورتی که علوم نحو عربی را سیبویه شیرازی پایه گذاری کرد.
بنیان حکمرانی برپایه استانداری را هخامنشیان با ساختار ساتراپی گذاشتند. در علوم آب و هیدرولیک ایرانیان از بنیانگزاران هستند . جالب است که روال دانش آموخته شدن دانشجویان با ارایه «پایان نامه» – که دانشجو زیر نظر استاد خود باید می نوشت -اول بار ابداع ایرانیان و در دانشگاه ایرانی جندی شاپور – در زمان ساسانیان – بوده است.
ادبیات فارسی با شاعرانی چون فردوسی، سعدی، حافظ، مولوی جایگاه جهانی دارد. ایرانیان در علم با ابنسینا، خوارزمی، بیرونی و رازی از بنیانگزاران علوم نوین در حدود هزار سال قبل بوده اند. پس از ورود اسلام، تمدن ایرانی نهتنها تضعیف نشد، بلکه با تلفیق فرهنگ ایرانی و معارف اسلامی، شکوفایی تازهای یافت. شکلگیری حکومتهای ایرانیتبار اسلامی مانند سامانیان و صفویان تا امروز نماد تبلور تمدن ایرانی-اسلامی در حکمرانی در این سرزمین پهناور بوده است.
با مرور رفتار ترامپ و ناتانیاهو نمادهای عصر حجر و دوری از تمدن امروزی بشری را بیشتر در آنها می توان سراغ گرفت و همچنان حیرت نمود که چطور ترامپ ما را به عصر حجر وعده می دهد! مثلی معروفی داریم که می گوید: کافر همه را به کیش خود پندارد!
*استاد دانشگاه
۴۷۴۷
ارسال نظر شما
مجموع نظرات : 0 در انتظار بررسی : 0 انتشار یافته : 0