عدم یکدستی تیم مذاکره آمریکا به نفع ایران است/ مذاکره ژنو عادی نیست؛ سرنوشت ساز است/

فرارو- همزمان با آغاز دور جدید گفتگوهای ایران و آمریکا، گمانه زنی هایی درباره میزان موفقیت این گفتگوها، مطرح است. جا به جایی محل مذاکرات به ژنو و آن چه پس از دور اول مذاکرات رخ داد، دوگانه تنش نظامی یا ادامه دیپلماسی را پررنگ تر کرده است.

به گزارش فرارو، بر اساس تحلیل اغلب کارشناسان سیاست خارجی، نتیجه مذاکرات ژنو بسیار مهم خواهد بود. حسن هانی زاده، کارشناس و تحلیلگر ارشد حوزه سیاست خارجی در گفتگو با فرارو به بررسی این موضوع  پرداخته است:

عدم یکدستی تیم مذاکره آمریکا به نفع ایران است

 حسن هانی زاده به فرارو گفت: «دور نخست مذاکره ایران و آمریکا، با یک نتیجه ملموس همراه بود و شاید بتوان این موضوع را به عنوان یک نتیجه نسبتا قابل قبول از سوی تیم آمریکایی برای کنترل تنش ها در دو حوزه حساس یعنی اورانیوم غنی‌شده ایران و وضعیت موشکی در نظر گرفت. دو موضوعی که در تمام سال‌های گذشته، جزو سخت‌ترین خطوط قرمز آمریکا به شمار می‌رفتند و معمولاً در همه سال‌های گذشته، مذاکرات ایران و آمریکا در این دو بخش به بن‌بست می‌کشید. آمریکا همیشه توان موشکی ایران را یک تهدید مستقیم ارزیابی کرده و اورانیوم غنی‌شده را محور اصلی فشارهای خود قرار داده است. بنابراین مشاهده تغییر لحن و حتی رضایت طرفین در اظهارنظرهای پس از نشست مسقط در دور اول، را می توان تا حدودی مثبت ارزیابی کرد.»

وی افزود: «نکته قابل توجه این است که علیرغم حضور چهره‌هایی مانند ژنرال کوپر و کوشنر در مذاکرات که می توان این حضور را نوعی تلاش برای برجسته تر کردن موضوعات حاشیه‌ای دانست، رفتار ویتکاف اما از این دو متفاوت است. ویتکاف اصرار داشت که مذاکره از مسیر اصلی منحرف نشود و کاملا روی مسائل هسته ای باقی بماند. همین اختلاف نظر در همان دور اول ایجاد شد و در دو جریان حاکم در تیم آمریکایی مشخص شد: جریان سخت‌گیر شامل کوپر و کوشنر است که تلاش می کنند دامنه گفت‌وگوها و موضوعات به سمت مسائل غیرهسته‌ای کشیده شود، و جریان دیگری که ویتکاف در رأس آن بود و می‌خواست تصمیم‌گیری دقیقاً مطابق با موارد پیش بینی شده باشد و نه جزئیات متفرقه. این اختلاف داخلی برای ایران مهم و نوعی کارت بازی است، زیرا نشان می‌دهد که نگاه آمریکا به شرایط موجود یکدست نیست و همین عدم یکدستی می‌تواند فضای مانور داشته باشد.»

ایران در تلاش است مسالمت آمیز بودن برنامه هسته ای را ثابت کند

این تحلیلگر حوزه سیاست خارجی گفت: «به همین دلیل است که در حال حاضر ایران با انگیزه بیشتری وارد دور دوم مذاکره شده است. این دور در ژنو برگزار می‌شود و از نظر بسیاری از تحلیلگران، به دلیل ساختاری و فضای حاکم بر آن، می‌تواند مرحله تعیین‌کننده‌ای باشد. ایران این بار با این دید وارد مذاکره می‌شود که حداقل در وضعیت فعلی، گزینه‌های نظامی توسط آمریکا موقتا کنار گذاشته شده است. البته باید به این نکته دقت کنیم که کنار رفتن گزینه نظامی دائمی نیست، اما تا زمان مشخص شدن نتایج مذاکرات، بسیار مهم تلقی می‌شود. کنار رفتن موقتی گزینه جنگ،  نشان‌دهنده این است که  آمریکا به این جمع‌بندی رسیده که ادامه مسیر فشار نظامی در این نقطه، نه تنها نتیجه مطلوب ایجاد نمی‌کند، بلکه می‌تواند فضای منطقه را به سمت درگیری غیرقابل‌پیش‌بینی سوق دهد.»

وی افزود: «کارت‌های فعلی ایران کاملاً روشن است. ایران در دور جدید می‌کوشد نشان دهد که برنامه‌های هسته ای کاملاً مسالمت‌آمیز است و هر اقدامی که انجام می‌دهد، در راستای شفاف‌سازی و گسترش قابلیت دفاعی است. کارت بازی ایران، اکنون حضور عملی مستمر در مذاکرات در کنار پایبندی به  زیرساخت های فنی  و ایجاد فضای اعتماد، است. ایران تلاش می‌کند ثابت کند که هدفش نه ایجاد تنش، بلکه ممانعت از یک جنگ مخرب و پیش‌بینی‌ناپذیر در منطقه است. این دقیقاً همان چیزی است که اکنون به عنوان کارت اصلی ایران شناخته می‌شود: حضور دائمی در مسیر دیپلماسی، ارسال پیام‌های روشن درباره ماهیت هسته ای ایران و خروج از مسیر امنیتی.»

مذاکره ژنو عادی نیست؛ سرنوشت ساز است

این کارشناس حوزه سیاست خارجی در خصوص مذاکرات ژنو و نقش کشورهای منطقه گفت: «تجربه مذاکرات گذشته در ژنو و و تلاش های ده کشور عربی و اسلامی برای جلوگیری از جنگ، یک زمینه برای احتمال افزایش موفقیت ایجاد کرده است. مواضع کشورهای عربی علیه جنگ، نه فقط به دلیل ملاحظات امنیتی، بلکه به دلیل پیامدهای اقتصادی و سیاسی است که یک منطقه جنگی می‌تواند ایجاد کند. همین موضوع باعث شده که ایران احساس کند فضای منطقه‌ای نسبت به گذشته برای یک توافق معقول مهیاتر است. وقتی مجموعه‌ای از کشورهای منطقه به طور رسمی یا غیررسمی اعلام می‌کنند، می‌خواهند از جنگ جلوگیری کنند، این پیام به طرف آمریکایی منتقل می‌شود و بر محاسبات آن‌ها اثر می‌گذارد.»

وی افزود: «صحبت‌های اخیر علی لاریجانی نیز مهم است. واکنش‌هایی که پس از دور اول مذاکرات از سوی طرفین مطرح شد نشان می دهد که هر دو طرف، وارد مقطع حساس و سرنوشت‌ساز تصمیم گیری شده اند. بازتاب این موضع گیری‌ها در فضای رسانه‌ای هم نشان می‌دهد که نگاه‌ها به ژنو صرفاً به‌عنوان یک نشست عادی نیست، بلکه این مرحله می‌تواند مسیر آینده را تعیین کند. در مجموع کارت بازی ایران زمین دیپلماسی شامل حضور هوشمند، حضور فعال، و بررسی اطلاعات شفاف و صلح‌آمیز است.»