چرا اسرائیل جنگ با ایران را در مرزهای دیپلماتیک نگه داشته است؟

به گزارش ایرنا، تارنمای شبکه تلویزیونی راشاتودی در گزارشی به قلم «فرهاد ابراهیموف» تحلیلگر مسائل خاورمیانه نوشت: در بحبوحه افزایش تنش‌ها پیرامون ایران، طبق داده‌های کشتیرانی پلتفرم بین‌المللی ردیابی ترافیک دریایی «Marine Traffic»، ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن ایالات متحده و گروه ضربت آن پس از عبور از تنگه مالاکا وارد اقیانوس هند شده است. این ناوگان دریایی به سمت خاورمیانه حرکت می‌کند.

به ادعای جروزالم‌پست، انتظار می‌رود که این ناو هواپیمابر و گروه ضربت آن ظرف پنج تا هفت روز، به منطقه عملیاتی فرماندهی نیروهای تروریستی آمریکا در منطقه (سنتکام) برسد. البته حرکت این ناو هواپیمابر نشانه‌ای دال بر آغاز یک عملیات نظامی فوری نیست. با این حال، اعزام آن با هدف افزایش فشار راهبردی انجام شده است و برای تصمیمات سیاسی-نظامی، فضای مانور بیشتری در اختیار واشنگتن قرار می‌دهد.

ذکر این نکته حائز اهمیت است که گروه ضربت متعلق به این ناو هواپیمابر، به طور مشخص به سمت خاورمیانه در حرکت است. گرچه این موضوع به طور خودکار به معنای استفاده از زور نیست، اما به افزایش سطح تنش و تقویت موضع آمریکا به عنوان یکی از بازیگران خارجی اصلی در ارتباط با ایران دامن خواهد زد.

نویسنده این متن در ادامه با اشاره به اینکه در این مرحله، نقش اسرائیل مستلزم ملاحظات جداگانه‌ای است، مدعی شد که در محافل کارشناسی و رسانه‌ای، روایتی درباره آمادگی اسرائیل برای درگیری جدید با ایران گوش به گوش می‌شود. با این حال، بسیاری از این گزارش‌ها احتمالا جعلی یا با انگیزه‌های سیاسی نگاشته و مخابره می‌شوند. بی‌شک اسرائیل همچنان دشمن اصلی و نظام‌مند ایران در منطقه محسوب می‌شود و هرگز هم این واقعیت را پنهان نکرده است. پرچم‌های اسرائیل در تجمعات مهاجران ایرانی در سراسر اروپا، کانادا، آمریکا و استرالیا به اهتزاز در می‌آید. تل‌آویو نیز همواره از این تجمعات ضد ایرانی اپوزیسیون خارج‌نشین حمایت کرده است.

افزون بر این، اسرائیل فعالانه به ابزارهای «مداخله از راه دور» علیه ایران متوسل می‌شود؛ از جمله این ابزارها می‌توان به رسانه‌های اجتماعی، رسانه‌های خبری و حساب‌های کاربری وزارت خارجه اسرائیل به زبان فارسی اشاره کرد که دائما مردم داخل ایران را به اعتراض، مقاومت مدنی و حتی مهاجرت ترغیب می‌کنند. اینها بخشی شناخته‌شده و تا حد زیادی نمایشی از راهبرد اسرائیل برای اعمال فشار بر تهران هستند. با این حال، بین تاثیرگذاری اطلاعاتی-سیاسی و رویارویی نظامی مستقیم، تفاوتی مهم وجود دارد.

این تمایز ما را به این پرسش می‌رساند: آیا اسرائیل در این مقطع، واقعا به جنگ رو در رو و آشکار با ایران علاقه دارد؟ افزون بر این، گمانه‌زنی‌ها درباره گفت‌وگوهای پشت‌ پرده‌ای که ۱۳ ژانویه انجام شد و در جریان آن طرف اسرائیلی از واشنگتن خواست تا از حمله مستقیم به ایران اجتناب کند، منطقی و معقول به نظر می‌رسد. به‌رغم انکار مقامات اسرائیلی‌ پس از انتشار این گزارش‌ها، ایده چنین گفت‌وگویی بین تل‌آویو و واشنگتن به هیچ عنوان غیر معقول به نظر نمی‌رسد.

دلایل پشت پرده این موضوع به شدت واقع بینانه هستند: در وهله نخست، اسرائیل عمیقا از میزان بالای ابهام پیرامون تحولات داخلی ایران آگاه است. پیش‌بینی اینکه چه سناریویی رقم می‌خورد، غیرممکن است و تل‌آویو این ابهامات را به روشنی درک می‌کند. در درجه دوم، رویارویی نظامی مستقیم با ایران به طور اجتناب‌ناپذیری به یک جنگ منطقه‌ای گسترده تبدیل خواهد شد.

در این راستا، مولفه دیپلماتیک نیز باید لحاظ شود. در هفته‌های اخیر، بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر رژیم صهیونیستی در تماس‌های مستقیم با ولادیمیر پوتین، رئیس جمهوری روسیه، بر نگاه اسرائیل به مسکو به عنوان یک مذاکره‌کننده اصلی و شریک خارجی مهم تهران و قادر به اعمال نفوذ بر معادلات بحران، تاکید کرده است. با توجه به این موضوع، رفتار تهاجمی آشکار اسرائیل، غیرسازنده و از لحاظ دیپلماتیک، پرمخاطره خواهد بود.

به بیان ساده‌تر، اسرائیل در حال حاضر به‌رغم لفاظی شدید ضد ایرانی و حمایت فعال از اپوزیسیون ایران، به‌دنبال اجتناب از رویارویی نظامی مستقیم با تهران است. با این حال، از منظر آمریکا شرایط متفاوت است. از نظر واشنگتن، اعزام گروه ضربت ناو هواپیمابر لینکلن صرفا مخابره پیام به ایران نیست بلکه ابزاری است برای اعمال فشار در سراسر منطقه و در عین حال، آمریکا را قادر خواهد ساخت تا ابتکار عمل راهبردی و قدرت مانورش را حفظ کند. امروز، مولفه آمریکایی عنصری حیاتی در معادله قدرت پیرامون ایران محسوب می‌شود. اسرائیل نیز به نوبه خود، شرایط را به دقت رصد کرده و برای واکنش بر اساس نحوه رقم خوردن تحولات دیپلماتیک آماده است به ویژه با توجه به اینکه دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا در مجمع جهانی اقتصاد در داووس سوئیس مدعی شد که ایران خواستار مذاکره شده و واشنگتن به گفت‌وگو با ایران تمایل دارد.

در شرایط کنونی، رویارویی بین اسرائیل و ایران از طریق اتهام‌زنی متقابل، لفاظی شدید، فشار اطلاعاتی و نشانه‌هایی که به طور مستقیم بین یکدیگر و بازیگران خارجی به ویژه آمریکا رد و بدل می‌شود، تا حد زیادی در عرصه دیپلماتیک و سیاسی در جریان است و خود را بروز می‌دهد. هر دو طرف با آگاهی کامل از عواقب احتمالی، به طور عامدانه حرکت به سمت هرگونه اقدام تاکتیکی آشکار را به تعویق می‌اندازند. یکی از نمودهای این رویارویی به روشنی در لغو حضور عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی ایران در داووس، قابل تشخیص است. مقامات ایرانی به طور مستقیم انگشت اتهام را به سمت اسرائیل نشانه رفته و این اتفاق را نوعی فشار سیاسی تعبیر کردند. در واکنش، مقامات اسرائیلی با تکرار ادعای بی‌اساس همیشگی‌شان مبنی بر «تهدید دائمی» از جانب تهران، مدعی شدند که ایران همچنان قصد دارد تا در سریع‌ترین فرصت ممکن، به اسرائیل حمله کند.

در این بین، مولفه آمریکا همچنان بسیار حائز اهمیت است. اگر آمریکا تصمیم به انجام حمله در خاک ایران بگیرد، اسرائیل صرف نظر از سطح مداخله مستقیم، به طور اجتناب‌ناپذیری خود را در خطر خواهد یافت. در صورت عملیات گسترده‌ از سوی آمریکا، قلمروی اسرائیل(اراضی اشغالی) احتمالا هدف اصلی اقدامات تلافی‌جویانه تهران خواهد بود. اسرائیلی‌ها به خوبی از این امر آگاه هستند و آن را درک می‌کنند و به همین دلیل است که درباره هر گونه تشدید احتمالی تنش محتاط هستند.

نویسنده در ادامه ادعا می‌کند که همه چیز تا حد زیادی به ماهیت حمله احتمالی آمریکا بستگی دارد. در صورت حمله نمایشی و اقدام محدود، پاسخ ایران حساب‌شده و متناسب خواهد بود. با این حال، در صورت حمله احتمالی گسترده، پاسخ تهران قاطع بوده و اسرائیل را در کانون(حملات تلافی‌جویانه) قرار خواهد داد. چنین اتفاقی، رویارویی نظامی مستقیم را برای تمام طرفین درگیر بسیار ناخوشایند خواهد ساخت.